POLSKI    ENGLISH   

Internetowy Serwis Filozoficzny

przy┬áInstytucie Filozofii    Uniwersytetu Jagiello┼äskiego

|  Czasopismo |  Forum |  Literatura |  Linki |  Aktualno┼Ťci
 


 

Kodeks Etyki Lekarskiej


z dnia 2 stycznia 2004 r.,


(tekst jednolity; zawieraj─ůcy zmiany uchwalone w dniu 20 wrze┼Ťnia 2003 r. przez Nadzwyczajny VII Krajowy Zjazd Lekarzy)


PRZYRZECZENIE LEKARSKIE


Przyjmuj─Ö z szacunkiem i wdzi─Öczno┼Ťci─ů dla moich Mistrz├│w nadany mi tytu┼é lekarza i w pe┼éni ┼Ťwiadomy zwi─ůzanych z nim obowi─ůzk├│w przyrzekam:

· obowi─ůzki te sumiennie spe┼énia─ç;

· s┼éu┼╝y─ç ┼╝yciu i zdrowiu ludzkiemu1

· wed┼éug najlepszej mej wiedzy przeciwdzia┼éa─ç cierpieniu i zapobiega─ç chorobom, a chorym nie┼Ť─ç pomoc bez ┼╝adnych r├│┼╝nic, takich jak: rasa, religia, narodowo┼Ť─ç, pogl─ůdy polityczne, stan maj─ůtkowy i inne, maj─ůc na celu wy┼é─ůcznie ich dobro i okazuj─ůc im nale┼╝ny szacunek;

· nie nadu┼╝ywa─ç ich zaufania i dochowa─ç tajemnicy lekarskiej nawet po ┼Ťmierci chorego;

· strzec godno┼Ťci stanu lekarskiego i niczym jej nie splami─ç, a do koleg├│w lekarzy odnosi─ç si─Ö z nale┼╝n─ů im ┼╝yczliwo┼Ťci─ů, nie podwa┼╝aj─ůc zaufania do nich, jednak post─Öpuj─ůc bezstronnie i maj─ůc na wzgl─Ödzie dobro chorych;

· stale poszerza─ç sw─ů wiedz─Ö lekarsk─ů i podawa─ç do wiadomo┼Ťci ┼Ťwiata lekarskiego wszystko to, co uda mi si─Ö wynale┼║─ç i udoskonali─ç.

PRZYRZEKAM TO UROCZYŚCIE!


CZ─ś┼Ü─ć OG├ôLNA


Art. 1.


1. Zasady etyki lekarskiej wynikaj─ů z og├│lnych norm etycznych.

2. Zobowi─ůzuj─ů one lekarza do przestrzegania praw cz┼éowieka i dbania o godno┼Ť─ç zawodu lekarskiego.

3. Naruszeniem godno┼Ťci zawodu jest ka┼╝de post─Öpowanie lekarza, kt├│re podwa┼╝a zaufanie do zawodu.


Art. 2.


1. Powo┼éaniem lekarza jest ochrona ┼╝ycia i zdrowia ludzkiego, zapobieganie chorobom, leczenie chorych oraz niesienie ulgi w cierpieniu; lekarz nie mo┼╝e pos┼éugiwa─ç si─Ö wiedz─ů i umiej─Ötno┼Ťci─ů lekarsk─ů w dzia┼éaniach sprzecznych z tym powo┼éaniem.

2. Najwy┼╝szym nakazem etycznym lekarza jest dobro chorego2 - salus aegroti suprema lex esto. Mechanizmy rynkowe, naciski spo┼éeczne i wymagania administracyjne nie zwalniaj─ů lekarza z przestrzegania tej zasady.3

Komentarz:

Jarosław Sak

Art. 3.


Lekarz powinien zawsze wype┼énia─ç swoje obowi─ůzki z poszanowaniem cz┼éowieka bez wzgl─Ödu na wiek, p┼ée─ç, ras─Ö, wyposa┼╝enie genetyczne4, narodowo┼Ť─ç, wyznanie, przynale┼╝no┼Ť─ç spo┼éeczn─ů, sytuacj─Ö materialn─ů, pogl─ůdy polityczne lub inne uwarunkowania.


Art. 4.


Dla wype┼énienia swoich zada┼ä lekarz powinien zachowa─ç swobod─Ö dzia┼éa┼ä zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i wsp├│┼éczesn─ů wiedz─ů medyczn─ů.

Komentarz:

Jerzy Umiastowski

Art. 5.


Izba lekarska jest obowi─ůzana do czuwania nad przestrzeganiem zasad etyki i deontologii lekarskiej oraz zachowaniem godno┼Ťci zawodu przez wszystkich cz┼éonk├│w samorz─ůdu lekarskiego a tak┼╝e do stara┼ä, aby przepisy prawa nie narusza┼éy zasad etyki lekarskiej.5


CZ─ś┼Ü─ć SZCZEG├ô┼üOWA


ROZDZIAŁ I


Post─Öpowanie lekarza wobec pacjenta


Art. 6.


Lekarz ma swobod─Ö wyboru w zakresie metod post─Öpowania, kt├│re uzna za najskuteczniejsze.
Powinien jednak ograniczy─ç czynno┼Ťci medyczne do rzeczywi┼Ťcie potrzebnych choremu zgodnie z aktualnym stanem wiedzy.
6


Art. 7.


W szczeg├│lnie uzasadnionych wypadkach lekarz mo┼╝e nie podj─ů─ç si─Ö lub odst─ůpi─ç od leczenia chorego, z wyj─ůtkiem przypadk├│w nie cierpi─ůcych zw┼éoki. Nie podejmuj─ůc albo odst─Öpuj─ůc od leczenia lekarz winien wskaza─ç choremu inn─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç uzyskania pomocy lekarskiej.

Komentarz:

Julian Kornobis

Jarosław Sak

Jako┼Ť─ç opieki medycznej


Art. 8.


Lekarz powinien przeprowadza─ç wszelkie post─Öpowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze z nale┼╝yt─ů staranno┼Ťci─ů, po┼Ťwi─Öcaj─ůc im niezb─Ödny czas.


Art. 9.


Lekarz mo┼╝e podejmowa─ç leczenie jedynie po uprzednim zbadaniu pacjenta. Wyj─ůtki stanowi─ů sytuacje, gdy porada lekarska mo┼╝e by─ç udzielona wy┼é─ůcznie na odleg┼éo┼Ť─ç.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Piotr Kasztelowicz

Art. 10.


1. Lekarz nie powinien wykracza─ç poza swoje umiej─Ötno┼Ťci zawodowe przy wykonywaniu czynno┼Ťci diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych.

2. Je┼╝eli zakres tych czynno┼Ťci przewy┼╝sza umiej─Ötno┼Ťci lekarza, w├│wczas winien si─Ö zwr├│ci─ç do bardziej kompetentnego kolegi. Nie dotyczy to nag┼éych wypadk├│w i ci─Ö┼╝kich zachorowa┼ä, gdy zw┼éoka mo┼╝e zagra┼╝a─ç zdrowiu lub ┼╝yciu chorego.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 11.


Lekarz winien zabiega─ç o wykonywanie swego zawodu w warunkach, kt├│re zapewniaj─ů odpowiedni─ů jako┼Ť─ç opieki nad pacjentem.


Poszanowanie praw pacjenta


Art. 12.


1. Lekarz powinien ┼╝yczliwie i kulturalnie traktowa─ç pacjent├│w, szanuj─ůc ich godno┼Ť─ç osobist─ů, prawo do intymno┼Ťci i prywatno┼Ťci.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis


 

2. Relacje mi─Ödzy pacjentem, a lekarzem powinny opiera─ç si─Ö na ich wzajemnym zaufaniu; dlatego pacjent powinien mie─ç prawo do wyboru lekarza.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis


 

Art. 13.


1. Obowi─ůzkiem lekarza jest respektowanie prawa pacjenta do ┼Ťwiadomego udzia┼éu w podejmowaniu decyzji dotycz─ůcych jego zdrowia.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Leszek Kubicki


 

2. Informacja udzielona pacjentowi powinna być sformułowana w sposób dla niego zrozumiały.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

3. Lekarz powinien poinformowa─ç pacjenta7 o stopniu ewentualnego ryzyka zabieg├│w diagnostycznych i leczniczych i spodziewanych korzy┼Ťciach zwi─ůzanych z wykonywaniem tych zabieg├│w, a tak┼╝e o mo┼╝liwo┼Ťciach zastosowania innego post─Öpowania medycznego.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 14.


Lekarz nie może wykorzystywać swego wpływu na pacjenta w innym celu niż leczniczy.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 15.


1. Post─Öpowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze wymaga zgody pacjenta. Je┼╝eli pacjent nie jest zdolny do ┼Ťwiadomego wyra┼╝enia zgody, powinien j─ů wyrazi─ç jego przedstawiciel ustawowy lub osoba faktycznie opiekuj─ůca si─Ö pacjentem.8

Komentarz:

Marcin Słojewski, Andrzej Sikorski

2. W przypadku osoby niepe┼énoletniej, lekarz powinien stara─ç si─Ö uzyska─ç tak┼╝e jej zgod─Ö, o ile jest ona zdolna do ┼Ťwiadomego wyra┼╝enia tej zgody9.

3. Wszcz─Öcie post─Öpowania diagnostycznego, leczniczego i zapobiegawczego bez zgody pacjenta mo┼╝e by─ç dopuszczone tylko wyj─ůtkowo w szczeg├│lnych przypadkach zagro┼╝enia ┼╝ycia lub zdrowia pacjenta lub innych os├│b.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis
Władysław Nasiłowski
 

4. Badanie bez wymaganej zgody pacjenta lekarz mo┼╝e przeprowadzi─ç r├│wnie┼╝ na zlecenie organu lub instytucji upowa┼╝nionej do tego z mocy prawa, o ile nie stwarza ono nadmiernego ryzyka zdrowotnego dla pacjenta10.

5. W razie nie uzyskania zgody na proponowane post─Öpowanie, lekarz powinien nadal, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, otacza─ç pacjenta opiek─ů lekarsk─ů11.


Art. 16.


1. Lekarz mo┼╝e nie informowa─ç pacjenta o stanie jego zdrowia b─ůd┼║ o leczeniu, je┼Ťli pacjent wyra┼╝a takie ┼╝yczenie. Informowanie rodziny lub innych os├│b powinno by─ç uzgodnione z chorym12.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

2. W przypadku chorego nieprzytomnego lekarz może udzielić dla dobra chorego, niezbędnych informacji osobie, co do której jest przekonany, że działa ona w interesie chorego.

3. W przypadku pacjenta niepe┼énoletniego lekarz ma obowi─ůzek informowania jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 17.


W razie niepomy┼Ťlnej dla chorego prognozy, lekarz powinien poinformowa─ç o niej chorego z taktem i ostro┼╝no┼Ťci─ů. Wiadomo┼Ť─ç o rozpoznaniu i z┼éym rokowaniu mo┼╝e nie zosta─ç choremu przekazana tylko w przypadku, je┼Ťli lekarz jest g┼é─Öboko przekonany, i┼╝ jej ujawnienie spowoduje bardzo powa┼╝ne cierpienie chorego lub inne niekorzystne dla zdrowia nast─Öpstwa; jednak na wyra┼║ne ┼╝─ůdanie pacjenta lekarz powinien udzieli─ç pe┼énej informacji13.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 18.


Lekarz lecz─ůcy nie mo┼╝e sprzeciwia─ç si─Ö, by chory zasi─Öga┼é opinii o stanie swego zdrowia i post─Öpowaniu lekarskim u innego lekarza. Na ┼╝yczenie pacjenta powinien u┼éatwi─ç mu tak─ů konsultacj─Ö14.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 19.


Chory w trakcie leczenia ma prawo do korzystania z opieki rodziny lub przyjaci├│┼é a tak┼╝e do kontakt├│w z duchownym. Lekarz powinien odnosi─ç si─Ö ze zrozumieniem do os├│b bliskich choremu wyra┼╝aj─ůcych wobec lekarza obawy o zdrowie i ┼╝ycie chorego.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 20.


Lekarz podejmuj─ůcy si─Ö opieki nad chorym powinien stara─ç si─Ö zapewni─ç mu ci─ůg┼éo┼Ť─ç leczenia, a w razie potrzeby tak┼╝e pomoc innych lekarzy.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 21.


W przypadku pope┼énienia przez lekarza powa┼╝nej pomy┼éki lub wyst─ůpienia nieprzewidzianych powik┼éa┼ä w trakcie leczenia, lekarz powinien poinformowa─ç o tym chorego oraz podj─ů─ç dzia┼éania dla naprawy ich nast─Öpstw.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 22.


W przypadkach wymagaj─ůcych szczeg├│lnych form diagnostyki, terapii lub dzia┼éa┼ä zapobiegawczych, kt├│re nie mog─ů by─ç zastosowane r├│wnocze┼Ťnie u wszystkich potrzebuj─ůcych lekarz ustalaj─ůcy kolejno┼Ť─ç pacjent├│w powinien opiera─ç si─Ö na kryteriach medycznych.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis


Tajemnica lekarska15


Art. 23.


Lekarz ma obowi─ůzek zachowania tajemnicy lekarskiej. Tajemnic─ů s─ů obj─Öte wiadomo┼Ťci o pacjencie i jego otoczeniu uzyskane przez lekarza w zwi─ůzku z wykonywanymi czynno┼Ťciami zawodowymi. ┼Ümier─ç chorego nie zwalnia od obowi─ůzku dochowania tajemnicy lekarskiej.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 24.


Nie jest naruszeniem tajemnicy lekarskiej przekazanie informacji o stanie zdrowia pacjenta innemu lekarzowi, je┼╝eli jest to niezb─Ödne dla dalszego leczenia lub wydania orzeczenia o stanie zdrowia pacjenta.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 25.


Zwolnienie z zachowania tajemnicy lekarskiej mo┼╝e nast─ůpi─ç:

· gdy pacjent wyrazi na to zgod─Ö,

· je┼Ťli zachowanie tajemnicy w spos├│b istotny zagra┼╝a zdrowiu lub ┼╝yciu pacjenta lub innych os├│b, oraz

· je┼Ťli zobowi─ůzuj─ů do tego przepisy prawa16.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 26.


Nie jest naruszeniem tajemnicy lekarskiej, je┼Ťli po przeprowadzeniu badania lekarskiego na zlecenie upowa┼╝nionego z mocy prawa organu wynik badania zostanie przekazany zleceniodawcy; nieodzownym warunkiem jest jednak, aby lekarz przed rozpocz─Öciem badania poinformowa┼é o tym osob─Ö, kt├│ra ma by─ç zbadana. Wszelkie informacje, kt├│re nie s─ů konieczne dla uzasadnienia wniosk├│w wynikaj─ůcych z badania, powinny by─ç nadal obj─Öte tajemnic─ů lekarsk─ů.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 27.


Lekarz ma prawo do ujawnienia zauważonych faktów zagrożenia zdrowia lub życia w wyniku łamania praw człowieka.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 28.


Lekarz powinien czuwa─ç nad tym, by osoby asystuj─ůce lub pomagaj─ůce mu w pracy przestrzega┼éy tajemnicy zawodowej. Dopuszczenie ich do tajemnicy powinno obejmowa─ç wy┼é─ůcznie informacje w zakresie niezb─Ödnym do prawid┼éowego wykonywania ich czynno┼Ťci zawodowych. Lekarz musi czuwa─ç nad prawid┼éowym prowadzeniem dokumentacji lekarskiej oraz zabezpieczeniem przed jej ujawnieniem. Dokumentacja lekarska powinna zawiera─ç wy┼é─ůcznie informacje potrzebne do post─Öpowania lekarskiego.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 29.


Lekarz i wsp├│┼épracuj─ůce z nim osoby s─ů obowi─ůzane do zabezpieczenia poufno┼Ťci informacji zawartych w materiale genetycznym pacjent├│w17 i ich rodzin.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Pomoc chorym w stanach terminalnych


Art. 30.


Lekarz powinien do┼éo┼╝y─ç wszelkich stara┼ä, aby zapewni─ç choremu humanitarn─ů opiek─Ö terminaln─ů i godne warunki umierania. Lekarz winien do ko┼äca ┼éagodzi─ç cierpienia chorych w stanach terminalnych i utrzymywa─ç, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, jako┼Ť─ç ko┼äcz─ůcego si─Ö ┼╝ycia.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 31.


Lekarzowi nie wolno stosować eutanazji, ani pomagać choremu w popełnieniu samobójstwa18.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 32.


1. W stanach terminalnych lekarz nie ma obowi─ůzku podejmowania i prowadzenia reanimacji lub uporczywej terapii i stosowania ┼Ťrodk├│w nadzwyczajnych.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis
Stefan Raszeja
 

2. Decyzja o zaprzestaniu reanimacji nale┼╝y do lekarza i jest zwi─ůzana z ocen─ů szans leczniczych.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis

Transplantacja


Art. 33.


Lekarz mo┼╝e pobiera─ç kom├│rki, tkanki i narz─ůdy ze zw┼éok w celu ich przeszczepiania, o ile zmar┼éy nie wyrazi┼é za ┼╝ycia sprzeciwu.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis

Art. 34.


Lekarz, po stwierdzeniu ┼Ťmierci m├│zgowej winien podtrzymywa─ç funkcjonowanie kom├│rek, tkanek i narz─ůd├│w, je┼╝eli maj─ů one zosta─ç przeszczepione.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 35.


Lekarz nie mo┼╝e otrzymywa─ç korzy┼Ťci maj─ůtkowej lub osobistej za pobierane lub przeszczepiane kom├│rki, tkanki i narz─ůdy19.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 36.


Pobranie kom├│rek, tkanek lub narz─ůd├│w od ┼╝yj─ůcego dawcy dla cel├│w transplantacji mo┼╝e by─ç dokonane tylko od doros┼éego za jego pisemn─ů zgod─ů, w warunkach pe┼énej dobrowolno┼Ťci, po uprzednim poinformowaniu go o wszelkich mo┼╝liwych nast─Öpstwach zwi─ůzanych z tym zabiegiem. Pobranie od ┼╝yj─ůcego dawcy narz─ůdu niezb─Ödnego do ┼╝ycia jest niedopuszczalne.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis

Art. 37.


Pobranie szpiku od dziecka jest dozwolone za zgod─ů jego przedstawiciela ustawowego. W przypadku osoby niepe┼énoletniej, o ile jest ona zdolna do wyra┼╝ania ┼Ťwiadomej zgody20, powinno si─Ö uzyska─ç r├│wnie┼╝ jej zgod─Ö.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Prokreacja


Art. 38.


1. Lekarz powinien z poczuciem szczeg├│lnej odpowiedzialno┼Ťci odnosi─ç si─Ö do procesu przekazywania ┼╝ycia ludzkiego.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

2. Lekarz powinien udziela─ç zgodnych z wiedz─ů medyczn─ů informacji dotycz─ůcych proces├│w zap┼éadniania i metod regulacji pocz─Ö─ç, uwzgl─Ödniaj─ůc ich skuteczno┼Ť─ç, mechanizm dzia┼éania i ryzyko21.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

3. Lekarz ma obowi─ůzek zapozna─ç pacjent├│w z mo┼╝liwo┼Ťciami wsp├│┼éczesnej genetyki lekarskiej, a tak┼╝e diagnostyki i terapii22 przedurodzeniowej. Przekazuj─ůc powy┼╝sze informacje lekarz ma obowi─ůzek poinformowa─ç o ryzyku zwi─ůzanym z przeprowadzeniem bada┼ä przedurodzeniowych23.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 39.


Podejmuj─ůc dzia┼éania lekarskie u kobiety w ci─ů┼╝y lekarz r├│wnocze┼Ťnie odpowiada za zdrowie i ┼╝ycie jej dziecka. Dlatego obowi─ůzkiem lekarza s─ů starania o zachowanie zdrowia i ┼╝ycia dziecka r├│wnie┼╝ przed jego urodzeniem24.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Julian Kornobis
 

Art. 39a.25


Lekarz nie mo┼╝e uczestniczy─ç w procedurach klonowania ludzi dla cel├│w reprodukcyjnych lub terapeutycznych.

Komentarz:

Stanisław W. Wielgus

Za┼Ťwiadczenia lekarskie


Art. 40.


Wydawanie za┼Ťwiadcze┼ä lekarskich jest dozwolone jedynie na podstawie aktualnego badania lub odpowiedniej dokumentacji.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 41.


Ka┼╝de za┼Ťwiadczenie lekarskie lub inny dokument medyczny26 powinien umo┼╝liwia─ç identyfikacj─Ö lekarza, kt├│ry go wystawi┼é. Tre┼Ť─ç dokumentu powinna by─ç zgodna z wiedz─ů i sumieniem lekarza. Nie mo┼╝e by─ç ona formu┼éowana przez lekarza pod presj─ů lub w oczekiwaniu osobistych korzy┼Ťci.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

ROZDZIAŁ II


Badania naukowe i eksperymenty biomedyczne


Art. 41a.27


Lekarz przeprowadzaj─ůcy badania naukowe, a w szczeg├│lno┼Ťci eksperymenty medyczne, powinien przestrzega─ç norm i obowi─ůzk├│w wynikaj─ůcych z Kodeksu Etyki Lekarskiej oraz og├│lnie przyj─Ötych zasad etyki bada┼ä naukowych.


Art. 42.


Eksperymenty medyczne z udzia┼éem cz┼éowieka28 mog─ů by─ç przeprowadzane przez lekarza, o ile s┼éu┼╝─ů poprawie zdrowia pacjenta bior─ůcego udzia┼é w do┼Ťwiadczeniu lub wnosz─ů istotne dane poszerzaj─ůce zakres wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci lekarskich.

Lekarz przeprowadzaj─ůcy eksperyment leczniczy powinien by─ç prze┼Ťwiadczony, ┼╝e spodziewane korzy┼Ťci dla pacjenta przewa┼╝aj─ů w istotny spos├│b nad nieuniknionym ryzykiem.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 42a.29


1. Lekarz przeprowadzaj─ůc eksperyment leczniczy nie mo┼╝e nara┼╝a─ç pacjenta na ryzyko w istotnym stopniu wi─Öksze ni┼╝ to, kt├│re grozi osobie nie poddanej temu eksperymentowi.

2. Lekarz przeprowadzaj─ůc eksperyment badawczy mo┼╝e podejmowa─ç wy┼é─ůcznie ryzyko minimalne.


Art. 43.


1. Od osoby, kt├│ra ma by─ç poddana eksperymentowi medycznemu, lekarz musi uzyska─ç zgod─Ö po uprzednim poinformowaniu jej o wszystkich aspektach do┼Ťwiadczenia, kt├│re mog─ů jej dotyczy─ç, oraz o prawie do odst─ůpienia w ka┼╝dym czasie od udzia┼éu w eksperymencie.

2. Osoba wyra┼╝aj─ůca zgod─Ö na udzia┼é w eksperymencie nie mo┼╝e czyni─ç tego pod wp┼éywem zale┼╝no┼Ťci od lekarza czy pozostawania pod jak─ůkolwiek presj─ů.

3. Lekarz nie mo┼╝e prowadzi─ç eksperyment├│w badawczych z udzia┼éem os├│b ubezw┼éasnowolnionych, ┼╝o┼énierzy s┼éu┼╝by zasadniczej oraz os├│b pozbawionych wolno┼Ťci z wyj─ůtkiem bada┼ä prowadzonych dla dobra tych grup30.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 44.


1. W przypadku pacjenta niezdolnego do ┼Ťwiadomego podj─Öcia decyzji i wyra┼╝ania woli, lekarz powinien uzyska─ç na pi┼Ťmie zgod─Ö jego przedstawiciela ustawowego lub s─ůdu opieku┼äczego31.

2. Warunkiem niezb─Ödnym do podj─Öcia eksperymentu medycznego z udzia┼éem os├│b wymienionych w ust. 1 jest brak mo┼╝liwo┼Ťci przeprowadzenia bada┼ä o por├│wnywalnej skuteczno┼Ťci z udzia┼éem os├│b zdolnych do wyra┼╝enia zgody32.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 45.33


1. Lekarz uczestnicz─ůcy w eksperymentach medycznych musi je przeprowadza─ç zgodnie z zasadami bada┼ä naukowych. Eksperymenty z udzia┼éem cz┼éowieka34 powinny by─ç poprzedzone badaniami in vitro oraz in vivo na zwierz─Ötach. Zwierz─Öta poddawane eksperymentom nale┼╝y odpowiednio traktowa─ç i w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci chroni─ç przed cierpieniem.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

2. Lekarzowi nie wolno przeprowadzać eksperymentów badawczych z udziałem człowieka w stadium embrionalnym.

3. Lekarz mo┼╝e przeprowadza─ç eksperymenty lecznicze z udzia┼éem cz┼éowieka w stadium embrionalnym tylko wtedy gdy, spodziewane korzy┼Ťci zdrowotne w spos├│b istotny przekraczaj─ů ryzyko zdrowotne embrion├│w nie poddanych eksperymentowi leczniczemu.

Komentarz:

Stanisław W. Wielgus

Art. 46.


Projekt ka┼╝dego eksperymentu z udzia┼éem cz┼éowieka powinien by─ç jasno okre┼Ťlony i przed┼éo┼╝ony do oceny niezale┼╝nej komisji etycznej w celu uzyskania jej akceptacji.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 47.


Eksperyment medyczny z udzia┼éem cz┼éowieka mo┼╝e by─ç przeprowadzony wy┼é─ůcznie pod nadzorem lekarza posiadaj─ůcego odpowiednio wysokie kwalifikacje35.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 48.


Wszelkie odkrycia i spostrze┼╝enia zwi─ůzane z wykonywaniem zawodu lekarz winien przekazywa─ç ┼Ťrodowisku lekarskiemu i publikowa─ç przede wszystkim w prasie medycznej.


Art. 49.


Nale┼╝y ┼Ťci┼Ťle przestrzega─ç praw autorskich w publikacjach naukowych. Dopisywanie swego nazwiska do prac zespo┼é├│w, w kt├│rych si─Ö nie uczestniczy┼éo lub pomijanie nazwisk os├│b, kt├│re bra┼éy w nich udzia┼é jest naruszeniem zasad etyki. Wykorzystanie materia┼éu klinicznego do bada┼ä naukowych wymaga zgody kierownika kliniki lub ordynatora oddzia┼éu lecz─ůcych pacjenta36.


Art. 50.


Wyniki badań przeprowadzonych niezgodnie z zasadami etyki lekarskiej nie powinny być publikowane.


Art. 51.

1. Wymagane37 jest uzyskanie zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego na udział w demonstracjach naukowych lub dydaktycznych.

2. Nale┼╝y stara─ç si─Ö o zachowanie anonimowo┼Ťci osoby demonstrowanej38.


ROZDZIAŁ II a39


Zwi─ůzki lekarzy z przemys┼éem


Art. 51a.

1. Lekarz nie powinien przyjmowa─ç korzy┼Ťci od przedstawicieli przemys┼éu medycznego, je┼╝eli mo┼╝e to ograniczy─ç obiektywizm jego opinii zawodowych lub podwa┼╝y─ç zaufanie do zawodu lekarza.

2. Lekarz mo┼╝e przyj─ů─ç zap┼éat─Ö od producenta lek├│w lub wyrob├│w medycznych (sprz─Ötu i wyposa┼╝enia medycznego) za wykonan─ů prac─Ö, prowadzenie szkole┼ä i bada┼ä, kt├│re pog┼é─Öbiaj─ů wiedz─Ö medyczn─ů lub zawodow─ů, je┼╝eli ta zap┼éata jest wsp├│┼émierna do wk┼éadu pracy lekarza.


Art. 51b.


Lekarzowi maj─ůcemu zwi─ůzki finansowe z przemys┼éem medycznym nie wolno w ┼╝aden spos├│b odst─ůpi─ç od podejmowania w pe┼éni obiektywnych decyzji klinicznych lub dzia┼éania w najlepszym interesie pacjent├│w i os├│b bior─ůcych udzia┼é w badaniach.


Art. 51c.


Lekarz powinien ujawnia─ç s┼éuchaczom wyk┼éad├│w oraz redaktorom publikacji wszelkie zwi─ůzki z firmami lub subwencje z ich strony, oraz inne korzy┼Ťci mog─ůce by─ç przyczyn─ů konfliktu interes├│w.


Art. 51d.



Lekarz bior─ůcy udzia┼é w badaniach sponsorowanych przez producent├│w lek├│w lub wyrob├│w medycznych (sprz─Ötu i wyposa┼╝enia medycznego) musi si─Ö upewni─ç, ┼╝e badania te s─ů prowadzone zgodnie z zasadami etyki. Lekarz nie powinien uczestniczy─ç w badaniach naukowych, kt├│rych celem jest promocja tych produkt├│w.


Art. 51e.


Lekarz powinien ujawnia─ç swoje powi─ůzania z producentem lek├│w lub wyrob├│w medycznych (sprz─Ötu i wyposa┼╝enia medycznego) pacjentom, kt├│rzy maj─ů by─ç poddani badaniom sponsorowanym przez tego producenta.


Art. 51f.


Lekarz nie mo┼╝e przyjmowa─ç wynagrodzenia za samo skierowanie pacjenta na badania prowadzone lub sponsorowane przez producenta lek├│w lub wyrob├│w medycznych (sprz─Ötu i wyposa┼╝enia medycznego).


Art. 51g.


Lekarz bior─ůcy udzia┼é w badaniach na zlecenie producent├│w lek├│w lub wyrob├│w medycznych (sprz─Ötu i wyposa┼╝enia medycznego) musi przeciwdzia┼éa─ç nieobiektywnemu przedstawianiu ich wynik├│w w publikacjach.


ROZDZIAŁ II b40


Ludzki genom


Art. 51h.


1. Lekarzowi nie wolno dyskryminowa─ç os├│b ze wzgl─Ödu na dziedzictwo genetyczne.

2. Lekarz uczestnicz─ůcy w badaniach, kt├│rych celem jest identyfikacja nosicielstwa genu choroby lub genetycznej podatno┼Ťci na zachorowania, mo┼╝e je przeprowadza─ç jedynie dla cel├│w zdrowotnych lub bada┼ä naukowych z nimi zwi─ůzanych, po uzyskaniu zgody pacjenta oraz umo┼╝liwieniu mu konsultacji genetycznej.

3. Lekarz mo┼╝e dokona─ç interwencji w obr─Öbie ludzkiego genomu wy┼é─ůcznie w celach profilaktycznych lub terapeutycznych zgodnie z art. 46 Kodeksu Etyki Lekarskiej.

4. Lekarz nie mo┼╝e uczestniczy─ç w czynno┼Ťciach maj─ůcych na celu wywo┼éywanie dziedzicznych zmian genetycznych u cz┼éowieka.


ROZDZIAŁ III


Stosunki wzajemne mi─Ödzy lekarzami


Art. 52.


1. Lekarze powinni okazywa─ç sobie wzajemny szacunek. Szczeg├│lny szacunek i wzgl─Ödy nale┼╝─ů si─Ö lekarzom seniorom, a zw┼éaszcza by┼éym nauczycielom41.

2. Lekarz powinien zachowa─ç szczeg├│ln─ů ostro┼╝no┼Ť─ç w formu┼éowaniu opinii o dzia┼éalno┼Ťci zawodowej innego lekarza42, w szczeg├│lno┼Ťci nie powinien publicznie dyskredytowa─ç go w jakikolwiek spos├│b. Lekarz wszelkie uwagi o dostrze┼╝onych b┼é─Ödach w post─Öpowaniu innego lekarza powinien przekaza─ç przede wszystkim temu lekarzowi.

Komentarz:

www.nfz-wroclaw.pl

Maciej Bernatt, Adam Bodnar

 

3. Je┼╝eli interwencja oka┼╝e si─Ö nieskuteczna albo dostrze┼╝ony b┼é─ůd lub naruszenie zasad etyki powoduje powa┼╝n─ů szkod─Ö, konieczne jest poinformowanie organu izby lekarskiej43.

4. Poinformowanie organu izby lekarskiej o zauwa┼╝onym naruszeniu zasad etycznych i niekompetencji zawodowej innego lekarza nie stanowi naruszenia zasad etyki.

5. Je┼╝eli dostrze┼╝ony b┼é─ůd, pope┼éniony przez innego lekarza, ma niekorzystny wp┼éyw na stan zdrowia pacjenta nale┼╝y podj─ů─ç dzia┼éania dla odwr├│cenia jego skutk├│w44.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 53.


1. Do┼Ťwiadczeni lekarze winni s┼éu┼╝y─ç rad─ů i pomoc─ů mniej do┼Ťwiadczonym kolegom, zw┼éaszcza w trudnych przypadkach klinicznych.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

2. Lekarze pe┼éni─ůcy funkcje kierownicze powinni traktowa─ç swoich pracownik├│w zgodnie z zasadami etyki.

3. Lekarze pe┼éni─ůcy funkcje kierownicze s─ů zobowi─ůzani do szczeg├│lnej dba┼éo┼Ťci o dobro chorego oraz o warunki pracy i rozwoju zawodowego podleg┼éych im os├│b45.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 54.


W razie w─ůtpliwo┼Ťci diagnostycznych i leczniczych lekarz powinien, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, zapewni─ç choremu konsultacj─Ö innego lekarza. Opinia konsultanta ma charakter doradczy, gdy┼╝ za ca┼éo┼Ť─ç post─Öpowania odpowiada lekarz prowadz─ůcy leczenie.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka
Tadeusz Maria Zielonka cd

Art. 55.


Lekarz kontroluj─ůcy prac─Ö innych lekarzy powinien, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, zawiadomi─ç ich wcze┼Ťniej, aby umo┼╝liwi─ç im obecno┼Ť─ç w czasie kontroli i bezpo┼Ťrednie przekazanie uwag o jej wynikach.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka
Tadeusz Maria Zielonka cd

ROZDZIAŁ IV


Zasady post─Öpowania w praktyce lekarskiej


Art. 56.


1. Powinno┼Ťci─ů ka┼╝dego lekarza jest sta┼ée uzupe┼énianie i doskonalenie swej wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci zawodowych, a tak┼╝e przekazywanie ich swoim wsp├│┼épracownikom.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

2. Lekarze, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, winni bra─ç czynny udzia┼é w pracach towarzystw lekarskich.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 57.


1. Lekarzowi nie wolno pos┼éugiwa─ç si─Ö metodami uznanymi przez nauk─Ö za szkodliwe, bezwarto┼Ťciowe lub nie zweryfikowanymi naukowo46. Nie wolno mu47 tak┼╝e wsp├│┼édzia┼éa─ç z osobami zajmuj─ůcymi si─Ö leczeniem, a nie posiadaj─ůcymi do tego uprawnie┼ä.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka
Tadeusz Maria Zielonka cd

2. Wybieraj─ůc form─Ö diagnostyki lub terapii lekarz ma obowi─ůzek kierowa─ç si─Ö przede wszystkim kryterium skuteczno┼Ťci i bezpiecze┼ästwa chorego oraz nie nara┼╝a─ç go na nieuzasadnione koszty48.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

3. Lekarz nie powinien dokonywa─ç wyboru i rekomendacji o┼Ťrodka leczniczego oraz metody diagnostyki ze wzgl─Ödu na w┼éasne korzy┼Ťci49.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 58.


Lekarz powinien odnosi─ç si─Ö z nale┼╝ytym szacunkiem i w spos├│b kulturalny do personelu medycznego i pomocniczego. Powinien jednak pami─Öta─ç, ┼╝e jedynie on ma prawo podejmowania decyzji zwi─ůzanych z prowadzonym przez niego leczeniem.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 59.


Lekarze powinni solidarnie wspiera─ç dzia┼éalno┼Ť─ç swego samorz─ůdu, kt├│rego zadaniem jest zapewnienie lekarzom nale┼╝nej pozycji w spo┼éecze┼ästwie. Podejmuj─ůc krytyk─Ö dzia┼éania organ├│w samorz─ůdu lekarskiego winni przeprowadzi─ç j─ů przede wszystkim w ┼Ťrodowisku lekarskim lub na ┼éamach pism lekarskich.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 60.


Je┼Ťli zostanie naruszone dobre imi─Ö lekarza, a rzecznik odpowiedzialno┼Ťci zawodowej lub s─ůd lekarski nie potwierdz─ů stawianych mu zarzut├│w, lekarz powinien uzyska─ç od izby lekarskiej wszelk─ů mo┼╝liw─ů pomoc w naprawieniu wyrz─ůdzonej mu szkody.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 61.


Lekarz urz─Ödu pa┼ästwowego, samorz─ůdowego lub jakiejkolwiek instytucji publicznej lub prywatnej powinien rzetelnie wype┼énia─ç zobowi─ůzania zaci─ůgni─Öte wobec tych instytucji; jednak lekarz nie powinien spe┼énia─ç polece┼ä pracodawcy sprzecznych z zasadami etyki i deontologii lekarskiej.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 62.


Praktyk─Ö lekarsk─ů wolno wykonywa─ç wy┼é─ůcznie pod w┼éasnym nazwiskiem. Lekarzowi wolno u┼╝ywa─ç tylko nale┼╝nych mu tytu┼é├│w zawodowych i naukowych50.


Art. 63.


1. Lekarz tworzy swoj─ů zawodow─ů opini─Ö jedynie w oparciu o wyniki swojej pracy, dlatego wszelkie reklamowanie si─Ö jest zabronione.

2. Lekarz nie powinien wyra┼╝a─ç zgody na u┼╝ywanie swego nazwiska i wizerunku51 dla cel├│w komercyjnych.

Komentarz:

Eleonora Zielińska

Art. 64.


W czasie wykonywania swej pracy lekarz musi zachowa─ç trze┼║wo┼Ť─ç i nie podlega─ç dzia┼éaniu jakichkolwiek ┼Ťrodk├│w uzale┼╝niaj─ůcych.

Komentarz:

Tadeusz Maria Zielonka

Art. 65.


Lekarzowi nie wolno narzuca─ç swych us┼éug chorym, lub pozyskiwa─ç pacjent├│w w spos├│b niezgodny z zasadami etyki i deontologii lekarskiej oraz lojalno┼Ťci wobec koleg├│w.


Art. 66.


1. Lekarz ma prawo umawia─ç si─Ö o wysoko┼Ť─ç honorarium przed rozpocz─Öciem leczenia.

2. Wyj─ůtkiem od tej zasady jest pomoc w nag┼éych wypadkach. W razie braku stosownych cennik├│w lekarz powinien bra─ç pod uwag─Ö warto┼Ť─ç oddanej us┼éugi, poniesione koszty w┼éasne, swoje kwalifikacje, a tak┼╝e w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, sytuacj─Ö materialn─ů pacjenta.

3. Lekarz może leczyć bezpłatnie.

4. Lekarzowi nie wolno stosowa─ç metod nieuczciwej konkurencji, szczeg├│lnie w zakresie nierzetelnego informowania o swoich mo┼╝liwo┼Ťciach dzia┼éania, jak i kosztach leczenia52.


Art. 67.


Dobrym zwyczajem jest leczenie bezpłatnie innych lekarzy i członków ich najbliższej rodziny, w tym wdów, wdowców i sierot po lekarzach.


Art. 68.


Je┼╝eli z zatrudnienia lekarza wynika, ┼╝e winien on spe┼énia─ç swe obowi─ůzki wobec powierzonych jego opiece chorych bez ┼Ťwiadcze┼ä finansowych z ich strony, to nie mo┼╝e ┼╝─ůda─ç od tych chorych wynagrodzenia w jakiejkolwiek formie, ani te┼╝ uzale┼╝nia─ç leczenia od uzyskania materialnych korzy┼Ťci.


ROZDZIAŁ V


Lekarz a społeczeństwo


Art. 69.


Lekarz nie mo┼╝e odm├│wi─ç pomocy lekarskiej w przypadkach nie cierpi─ůcych zw┼éoki, je┼Ťli pacjent nie ma mo┼╝liwo┼Ťci uzyskania jej ze strony instytucji powo┼éanych do udzielania pomocy.


Art. 70.


Zadania, jakie spe┼énia lekarz, daj─ů mu podstaw─Ö do ┼╝─ůdania ochrony jego godno┼Ťci osobistej, nietykalno┼Ťci cielesnej oraz pomocy w wykonywaniu dzia┼éa┼ä zawodowych.


Art. 71.


Lekarz ma obowi─ůzek zwracania uwagi spo┼éecze┼ästwa, w┼éadz i ka┼╝dego pacjenta na znaczenie ochrony zdrowia, a tak┼╝e na zagro┼╝enie ekologiczne. Swoim post─Öpowaniem, r├│wnie┼╝ poza prac─ů zawodow─ů, lekarz nie mo┼╝e propagowa─ç postaw antyzdrowotnych.


Art. 72.


Lekarz przeprowadzaj─ůcy badania masowe o charakterze epidemiologicznym powinien mie─ç na celu uzyskanie wynik├│w, kt├│re b─Öd─ů wykorzystane dla poprawy zdrowotno┼Ťci spo┼éecze┼ästwa. Badania te nie powinny stwarza─ç ryzyka zagro┼╝enia zdrowia os├│b w nich uczestnicz─ůcych.


Art. 73.


Lekarz decyduj─ůcy si─Ö na uczestniczenie w zorganizowanej formie protestu nie jest zwolniony od obowi─ůzku udzielania pomocy lekarskiej, o ile nie udzielenie tej pomocy mo┼╝e narazi─ç pacjenta na utrat─Ö ┼╝ycia lub pogorszenie stanu zdrowia.


Art. 74.


Lekarz nie mo┼╝e uczestniczy─ç w akcie pozbawiania ┼╝ycia, asystowa─ç w torturowaniu lub innym poni┼╝aj─ůcym traktowaniu cz┼éowieka. Nie mo┼╝e te┼╝ wykorzystywa─ç swej wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci dla u┼éatwienia stosowania jakichkolwiek form okrutnego post─Öpowania.

Komentarz:

Wojciech Szczesny

Art. 75.


Lekarz nie mo┼╝e stosowa─ç ┼Ťrodk├│w i metod dopingowych w celach nieleczniczych. Stosowanie ┼Ťrodk├│w i metod uznanych za dopingowe u os├│b uprawiaj─ůcych sport jest nieetyczne.


ROZDZIAŁ VI


Zasady końcowe


Art. 76.


W wypadkach nie przewidzianych w Kodeksie Etyki Lekarskiej nale┼╝y kierowa─ç si─Ö zasadami wyra┼╝onymi w uchwa┼éach w┼éadz samorz─ůdu lekarskiego, w orzecznictwie s─ůd├│w lekarskich oraz dobrymi obyczajami przyj─Ötymi przez ┼Ťrodowisko lekarskie.


Art. 77.


Lekarze nauczaj─ůcy student├│w powinni zaznajamia─ç ich z Kodeksem Etyki Lekarskiej. Studenci medycyny powinni zar├│wno przyswaja─ç sobie jak i respektowa─ç zasady zawarte w niniejszym Kodeksie.


Art. 78.53


Lekarze, kt├│rzy nauczaj─ů student├│w lub szkol─ů lekarzy powinni swoim post─Öpowaniem stanowi─ç przyk┼éad godny na┼Ťladowania dla student├│w i m┼éodych lekarzy b─Öd─ůcych pod ich opiek─ů.


1 Zasady Prawidłowego Prowadzenia Badań Klinicznych (GCP), Warszawa 1998; Deklaracja Helsińska Światowego Stowarzyszenia Lekarzy, Edynburg 2000


Przypisy:


1 S┼éu┼╝y─ç ┼╝yciu i zdrowiu ludzkiemu. W KEL 1991: „s┼éu┼╝y─ç ┼╝yciu i zdrowiu ludzkiemu od chwili pocz─Öcia". Powr├│t do tekstu.

2 Najwy┼╝szym nakazem etycznym lekarza jest dobro chorego. W KEL 1991: „dobro chorego i zdrowie publiczne”. Powr├│t do tekstu.

3 Mechanizmy rynkowe, naciski spo┼éeczne i wymagania administracyjne nie zwalniaj─ů lekarza z przestrzegania tej zasady. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

4 Lekarz powinien zawsze wype┼énia─ç swoje obowi─ůzki z poszanowaniem cz┼éowieka bez wzgl─Ödu na wiek, p┼ée─ç, ras─Ö, wyposa┼╝enie genetyczne, narodowo┼Ť─ç, wyznanie, przynale┼╝no┼Ť─ç spo┼éeczn─ů, sytuacj─Ö materialn─ů, pogl─ůdy polityczne lub inne uwarunkowania. W KEL 1994 dodano „p┼ée─ç” a w KEL 2004 „wyposa┼╝enie genetyczne”. Powr├│t do tekstu.

5 Izba lekarska jest obowi─ůzana do czuwania nad przestrzeganiem zasad etyki i deontologii lekarskiej oraz zachowaniem godno┼Ťci zawodu przez wszystkich cz┼éonk├│w samorz─ůdu lekarskiego a tak┼╝e do stara┼ä, aby przepisy prawa nie narusza┼éy zasad etyki lekarskiej. W KEL 1991 brak: „a tak┼╝e do stara┼ä, aby przepisy prawa nie narusza┼éy zasad etyki lekarskiej”. Powr├│t do tekstu.

6 Lekarz ma swobod─Ö wyboru w zakresie metod post─Öpowania, kt├│re uzna za najskuteczniejsze. Powinien jednak ograniczy─ç czynno┼Ťci medyczne do rzeczywi┼Ťcie potrzebnych choremu zgodnie z aktualnym stanem wiedzy. W KEL 1994: „Powinien jednak ograniczy─ç czynno┼Ťci diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze do rzeczywi┼Ťcie potrzebnych choremu, zgodnych z aktualnym stanem wiedzy medycznej.” Powr├│t do tekstu.

7 Lekarz powinien poinformowa─ç pacjenta o stopniu ewentualnego ryzyka zabieg├│w diagnostycznych i leczniczych i spodziewanych korzy┼Ťciach zwi─ůzanych z wykonywaniem tych zabieg├│w, a tak┼╝e o mo┼╝liwo┼Ťciach zastosowania innego post─Öpowania medycznego. W KEL 1994: „Pacjent ma prawo zapozna─ç si─Ö...”. Powr├│t do tekstu.

8 Post─Öpowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze wymaga zgody pacjenta. Je┼╝eli pacjent nie jest zdolny do ┼Ťwiadomego wyra┼╝enia zgody, powinien j─ů wyrazi─ç jego przedstawiciel ustawowy lub osoba faktycznie opiekuj─ůca si─Ö pacjentem. W KEL 1991 brak: „Je┼╝eli pacjent nie jest zdolny do ┼Ťwiadomego wyra┼╝enia zgody...” zamiast tego prosta alternatywa: „Post─Öpowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze wymaga zgody pacjenta albo jego przedstawiciela ustawowego, albo opiekuna faktycznego.” Powr├│t do tekstu.

9 Ust─Öp reguluj─ůcy post─Öpowanie lekarza w stosunku do osoby niepe┼énoletniej pojawia si─Ö dopiero w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

10 Wszcz─Öcie post─Öpowania diagnostycznego, leczniczego i zapobiegawczego bez zgody pacjenta mo┼╝e by─ç dopuszczone tylko wyj─ůtkowo w szczeg├│lnych przypadkach zagro┼╝enia ┼╝ycia lub zdrowia pacjenta lub innych os├│b. Badanie bez wymaganej zgody pacjenta lekarz mo┼╝e przeprowadzi─ç r├│wnie┼╝ na zlecenie organu lub instytucji upowa┼╝nionej do tego z mocy prawa, o ile nie stwarza ono nadmiernego ryzyka zdrowotnego dla pacjenta. KEL 1991 zawiera lakoniczny zapis g┼éosz─ůcy, ┼╝e: podj─Öcie leczenia bez zgody pacjenta jest dopuszczalne „wyj─ůtkowo, tylko w indywidualnych wypadkach przewidzianych prawem”; w KEL 1994 i 2004, ┼╝e jest to mo┼╝liwe „wyj─ůtkowo w szczeg├│lnych przypadkach zagro┼╝enia ┼╝ycia lub zdrowia pacjenta albo innych os├│b” przy czym w KEL 2004 niezale┼╝nie od tego zapisu dodany zosta┼é ust─Öp o badaniu „na zlecenie organu lub instytucji upowa┼╝nionej do tego z mocy prawa”. Powr├│t do tekstu.

11 W razie nie uzyskania zgody na proponowane post─Öpowanie, lekarz powinien nadal, w miar─Ö mo┼╝liwo┼Ťci, otacza─ç pacjenta opiek─ů lekarsk─ů. W KEL 1991 brak tego ust─Öpu. Powr├│t do tekstu.

12 Informowanie rodziny lub innych os├│b powinno by─ç uzgodnione z chorym. W KEL 1994: „Informowanie rodziny, o ile to jest mo┼╝liwe, powinno by─ç uzgodnione z chorym”. Powr├│t do tekstu.

13 Wiadomo┼Ť─ç o rozpoznaniu i z┼éym rokowaniu mo┼╝e nie zosta─ç choremu przekazana tylko w przypadku, je┼Ťli lekarz jest g┼é─Öboko przekonany, i┼╝ jej ujawnienie spowoduje bardzo powa┼╝ne cierpienie chorego lub inne niekorzystne dla zdrowia nast─Öpstwa; jednak na wyra┼║ne ┼╝─ůdanie pacjenta lekarz powinien udzieli─ç pe┼énej informacji. W KEL 1991 brak: ”jednak na wyra┼║ne ┼╝─ůdanie pacjenta lekarz powinien udzieli─ç pe┼énej informacji”. Powr├│t do tekstu.

14 Lekarz lecz─ůcy nie mo┼╝e sprzeciwia─ç si─Ö, by chory zasi─Öga┼é opinii o stanie swego zdrowia i post─Öpowaniu lekarskim u innego lekarza. Na ┼╝yczenie pacjenta powinien u┼éatwi─ç mu tak─ů konsultacj─Ö. W KEL 1991 brak: „Na ┼╝yczenie pacjenta powinien u┼éatwi─ç mu tak─ů konsultacj─Ö”. Powr├│t do tekstu.

15W KEL 1994 paragraf ten zawiera dodatkowy artyku┼é: „Lekarz i wsp├│┼épracuj─ůce z nim osoby s─ů obowi─ůzane do zabezpieczenia poufno┼Ťci informacji zawartych i przechowywanych pr├│bkach DNA pobranych od pacjent├│w i ich rodzin”. Powr├│t do tekstu.

16 W KEL 1991 brak: „je┼Ťli zobowi─ůzuj─ů do tego przepisy prawa”. Natomiast pojawia si─Ö w tym miejscu zastrze┼╝enie: „Lekarz nie powinien ujawnia─ç tajemnicy lekarskiej wbrew swemu sumieniu”. Powr├│t do tekstu.

17 Lekarz i wsp├│┼épracuj─ůce z nim osoby s─ů obowi─ůzane do zabezpieczenia poufno┼Ťci informacji zawartych w materiale genetycznym pacjent├│w i ich rodzin. W KEL 1994: „ w pr├│bkach DNA”. Powr├│t do tekstu.

18 Lekarzowi nie wolno stosowa─ç eutanazji, ani pomaga─ç choremu w pope┼énieniu samob├│jstwa. „ani pomaga─ç choremu w pope┼énieniu samob├│jstwa” dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

19 Lekarz nie mo┼╝e otrzymywa─ç korzy┼Ťci maj─ůtkowej lub osobistej za pobierane lub przeszczepiane kom├│rki, tkanki i narz─ůdy. W KEL 1994: „Lekarz nie mo┼╝e otrzymywa─ç zap┼éaty za przeszczepiane kom├│rki, tkanki i narz─ůdy.” Powr├│t do tekstu.

20 W przypadku osoby niepe┼énoletniej, o ile jest ona zdolna do wyra┼╝ania ┼Ťwiadomej zgody, powinno si─Ö uzyska─ç r├│wnie┼╝ jej zgod─Ö. W odr├│┼╝nieniu od poprzednich edycji gdzie mowa jest o „zgodzie” KEL 2004 operuje poj─Öciem „┼Ťwiadomej zgody”. Powr├│t do tekstu.

21 Lekarz powinien udziela─ç zgodnych z wiedz─ů medyczn─ů informacji dotycz─ůcych proces├│w zap┼éadniania i metod regulacji pocz─Ö─ç, uwzgl─Ödniaj─ůc ich skuteczno┼Ť─ç, mechanizm dzia┼éania i ryzyko. W KEL 1994: „Lekarz powinien udziela─ç wyczerpuj─ůcych i wiarygodnych informacji dotycz─ůcych proces├│w zap┼éadniania i regulacji pocz─Ö─ç, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, zainteresowanym t─ů problematyk─ů pacjentom”. Powr├│t do tekstu.

22 Lekarz ma obowi─ůzek zapozna─ç pacjent├│w z mo┼╝liwo┼Ťciami wsp├│┼éczesnej genetyki lekarskiej, a tak┼╝e diagnostyki i terapii przedurodzeniowej. W KEL 1994 brak: „i terapii”. Powr├│t do tekstu.

23 Przekazuj─ůc powy┼╝sze informacje lekarz ma obowi─ůzek poinformowa─ç o ryzyku zwi─ůzanym z przeprowadzeniem bada┼ä przedurodzeniowych. W KEL 1991 artyku┼é dotycz─ůcy diagnostyki przedporodowej brzmi: „Lekarz mo┼╝e przeprowadza─ç diagnostyk─Ö przedporodow─ů tylko wtedy, gdy stosowane metody nie nara┼╝aj─ů p┼éodu lub matki na nieproporcjonalne ryzyko w stosunku do oczekiwanych korzy┼Ťci. Stwierdzenie istnienia zaburze┼ä rozwojowych lub choroby dziedzicznej p┼éodu nie uprawnia do przerwania ci─ů┼╝y”. Ponadto w paragrafie tym dodano artyku┼é: „Lekarz nie ma obowi─ůzku wykonywania zabieg├│w sztucznego zap┼éodnienia”. Powr├│t do tekstu.

24 Podejmuj─ůc dzia┼éania lekarskie u kobiety w ci─ů┼╝y lekarz r├│wnocze┼Ťnie odpowiada za zdrowie i ┼╝ycie jej dziecka. Dlatego obowi─ůzkiem lekarza s─ů starania o zachowanie zdrowia i ┼╝ycia dziecka r├│wnie┼╝ przed jego urodzeniem. W KEL 1991: „Dzia┼éania lekarskie, kt├│re nios─ů ze sob─ů ryzyko b─ůd┼║ wi─ů┼╝─ů si─Ö z ryzykiem utraty ┼╝ycia p┼éodu s─ů dopuszczalne tylko dla ratowania ┼╝ycia i zdrowia matki oraz w przypadkach gdy ci─ů┼╝a jest skutkiem przest─Öpstwa”. Powr├│t do tekstu.

25 Lekarz nie może uczestniczyć w procedurach klonowania ludzi dla celów reprodukcyjnych lub terapeutycznych. Artykuł dodano w KEL 2004. Powrót do tekstu.

26 Ka┼╝de za┼Ťwiadczenie lekarskie lub inny dokument medyczny powinien umo┼╝liwia─ç identyfikacj─Ö lekarza, kt├│ry go wystawi┼é. W KEL 1994 brak: „medyczny”. Powr├│t do tekstu.

27 Lekarz przeprowadzaj─ůcy badania naukowe, a w szczeg├│lno┼Ťci eksperymenty medyczne, powinien przestrzega─ç norm i obowi─ůzk├│w wynikaj─ůcych z Kodeksu Etyki Lekarskiej oraz og├│lnie przyj─Ötych zasad etyki bada┼ä naukowych. Artyku┼é dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

28 Eksperymenty medyczne z udzia┼éem cz┼éowieka mog─ů by─ç przeprowadzane przez lekarza, o ile s┼éu┼╝─ů poprawie zdrowia pacjenta bior─ůcego udzia┼é w do┼Ťwiadczeniu lub wnosz─ů istotne dane poszerzaj─ůce zakres wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci lekarskich. W KEL 1994: „eksperymenty biomedyczne na ludziach”. Powr├│t do tekstu.

29 Artykuł o minimalizacji ryzyka dodano w KEL 2004. Powrót do tekstu.

30 Lekarz nie mo┼╝e prowadzi─ç eksperyment├│w badawczych z udzia┼éem os├│b ubezw┼éasnowolnionych, ┼╝o┼énierzy s┼éu┼╝by zasadniczej oraz os├│b pozbawionych wolno┼Ťci z wyj─ůtkiem bada┼ä prowadzonych dla dobra tych grup. Ust─Öp ten dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

31 W przypadku pacjenta niezdolnego do ┼Ťwiadomego podj─Öcia decyzji i wyra┼╝ania woli, lekarz powinien uzyska─ç na pi┼Ťmie zgod─Ö jego przedstawiciela ustawowego lub s─ůdu opieku┼äczego. W KEL 1991: „przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego”, w KEL 1994: „przedstawiciela ustawowego”. Powr├│t do tekstu.

32 Warunkiem niezb─Ödnym do podj─Öcia eksperymentu medycznego z udzia┼éem os├│b wymienionych w ust. 1 jest brak mo┼╝liwo┼Ťci przeprowadzenia bada┼ä o por├│wnywalnej skuteczno┼Ťci z udzia┼éem os├│b zdolnych do wyra┼╝enia zgody. Ust─Öp ten dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

33 Ust─Öpy 2 i 3 dotycz─ůce eksperyment├│w badawczych i leczniczych z udzia┼éem cz┼éowieka w stadium embrionalnym dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

34 Eksperymenty z udzia┼éem cz┼éowieka powinny by─ç poprzedzone badaniami in vitro oraz in vivo na zwierz─Ötach. W KEL 1994: „eksperymenty biomedyczne o charakterze badawczym”. Powr├│t do tekstu.

35 Eksperyment medyczny z udzia┼éem cz┼éowieka mo┼╝e by─ç przeprowadzony wy┼é─ůcznie pod nadzorem lekarza posiadaj─ůcego odpowiednio wysokie kwalifikacje. W KEL 1994: „do┼Ťwiadczonego lekarza”. Powr├│t do tekstu.

36 Wykorzystanie materia┼éu klinicznego do bada┼ä naukowych wymaga zgody kierownika kliniki lub ordynatora oddzia┼éu lecz─ůcych pacjenta. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

37 Wymagane jest uzyskanie zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego na udzia┼é w demonstracjach naukowych lub dydaktycznych. W KEL 1994: „wskazane”. Powr├│t do tekstu.

38 Nale┼╝y stara─ç si─Ö o zachowanie anonimowo┼Ťci osoby demonstrowanej. Brak w KEL 1991. Powr├│t do tekstu.

39 Rozdział dodano w KEL 2004. Powrót do tekstu.

40 Rozdział dodano w KEL 2004. Powrót do tekstu.

41 Szczeg├│lny szacunek i wzgl─Ödy nale┼╝─ů si─Ö lekarzom seniorom, a zw┼éaszcza by┼éym nauczycielom. dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

42 Lekarz powinien zachowa─ç szczeg├│ln─ů ostro┼╝no┼Ť─ç w formu┼éowaniu opinii o dzia┼éalno┼Ťci zawodowej innego lekarza, w szczeg├│lno┼Ťci nie powinien publicznie dyskredytowa─ç go w jakikolwiek spos├│b. W KEL 1994: „Lekarz nie powinien wypowiada─ç wobec chorego i jego otoczenia, a tak┼╝e wobec personelu asystuj─ůcego lub publicznie, niekorzystnej oceny dzia┼éalno┼Ťci zawodowej innego lekarza lub dyskredytowa─ç go w jakikolwiek spos├│b”. Powr├│t do tekstu.

43 Je┼╝eli interwencja oka┼╝e si─Ö nieskuteczna albo dostrze┼╝ony b┼é─ůd lub naruszenie zasad etyki powoduje powa┼╝n─ů szkod─Ö, konieczne jest poinformowanie organu izby lekarskiej. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

44 Je┼╝eli dostrze┼╝ony b┼é─ůd, pope┼éniony przez innego lekarza, ma niekorzystny wp┼éyw na stan zdrowia pacjenta nale┼╝y podj─ů─ç dzia┼éania dla odwr├│cenia jego skutk├│w. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

45 Lekarze pe┼éni─ůcy funkcje kierownicze s─ů zobowi─ůzani do szczeg├│lnej dba┼éo┼Ťci o dobro chorego oraz o warunki pracy i rozwoju zawodowego podleg┼éych im os├│b. W KEL 1994: „Lekarze pe┼éni─ůcy funkcje kierownicze maj─ů obowi─ůzek dba─ç o podnoszenie kwalifikacji zawodowych podleg┼éych im koleg├│w.” Natomiast w KEL 1991 brak tego ust─Öpu. Powr├│t do tekstu.

46 Lekarzowi nie wolno pos┼éugiwa─ç si─Ö metodami uznanymi przez nauk─Ö za szkodliwe, bezwarto┼Ťciowe lub nie zweryfikowanymi naukowo. „lub nie zweryfikowanymi naukowo” dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

47 Nie wolno mu tak┼╝e wsp├│┼édzia┼éa─ç z osobami zajmuj─ůcymi si─Ö leczeniem, a nie posiadaj─ůcymi do tego uprawnie┼ä. W KEL 1994: „nie powinien”. Powr├│t do tekstu.

48 Wybieraj─ůc form─Ö diagnostyki lub terapii lekarz ma obowi─ůzek kierowa─ç si─Ö przede wszystkim kryterium skuteczno┼Ťci i bezpiecze┼ästwa chorego oraz nie nara┼╝a─ç go na nieuzasadnione koszty. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

49 Lekarz nie powinien dokonywa─ç wyboru i rekomendacji o┼Ťrodka leczniczego oraz metody diagnostyki ze wzgl─Ödu na w┼éasne korzy┼Ťci. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

50 Lekarzowi wolno używać tylko należnych mu tytułów zawodowych i naukowych. Dodano w KEL 2004. Powrót do tekstu.

51 Lekarz nie powinien wyra┼╝a─ç zgody na u┼╝ywanie swego nazwiska i wizerunku dla cel├│w komercyjnych. „i wizerunku” dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

52 Lekarzowi nie wolno stosowa─ç metod nieuczciwej konkurencji, szczeg├│lnie w zakresie nierzetelnego informowania o swoich mo┼╝liwo┼Ťciach dzia┼éania, jak i kosztach leczenia. Dodano w KEL 2004. Powr├│t do tekstu.

53 W KEL 1991 brak tego artykułu. Powrót do tekstu.



powr├│t
 
webmaster © jotka