Kantowskie obowiązki względem przyrody – człowiek a pozostałe zwierzęta

Paweł Łuków

O autorze

Dr hab. Paweł Łuków, adiunkt w Instytucie Filozofii UW i w Szkole Zdrowia Publicznego CMKP. Publikuje prace poświęcone etyce Kanta i jej recepcji w filozofii anglosaskiej, moralnym aspektom klonowania, racjonowaniu opieki medycznej, relacji lekarz-pacjent. Autor książek: Wolność i autorytet rozumu. Racjonalność w filozofii moralnej Kanta (1997) oraz Granice zgody: autonomia zasad i dobro pacjenta (2005).

Abstrakt


Konfrontacja perspektyw dominujących w etyce relacji człowieka do pozostałych zwierząt z propozycją Kantowską pokazuje, że jej sytuacja nie jest istotnie gorsza od sytuacji jej konkurentów. Po pierwsze, wiele krytyk stanowiska Kanta opiera się na wybiórczej lekturze jego tekstów, a czasem ujawnia ich nieznajomość. Po drugie, żądania dostosowania teorii moralnej do wybranych intuicji moralnych, bezkrytycznie zakładają, że są to intuicje trafne. Po trzecie, wiele krytyk stawia etyce relacji człowieka do innych zwierząt wymagania, których spełnienie nie jest jedynym teoretycznie dopuszczalnym sposobem poważnego uwzględnienia losu pozostałych zwierząt w etyce. Dotyczy to głównie kwestii bezpośredniości obowiązków człowieka względem zwierząt. Ujęcie kwestii moralnego znaczenia losu zwierząt i natury obowiązków człowieka wobec nich w kontekście właściwego etyce Kanta nienaturalistycznego rozumienia dobra oraz roli rozumności i cielesności w jego realizacji pokazuje, że etyka Kantowska zawiera zasoby teoretyczne wystarczające do poważnego uwzględnienia losu zwierząt innych niż ludzie i wyrażenia wielu współczesnych intuicji moralnych.

Pełny tekst:

PDF


Bibliografia


  1. J. Bentham, Wprowadzenie do zasad moralności i prawodawstwa, przeł. B. Nawroczyński, PWN, Warszawa 1958.
  2. J. Baird Callicott, In Defense of the Land Ethic: Essays in Envi- ronmental Philosophy, State University of New York Press, Albany, NY. 1989.
  3. The Great Ape Project: Equality Beyond Humanity, P. Cavalieri, P. Singer red., St. Martin’s Press, New York 1994.
  4. K. Goodpaster, On Being Moralny Considerable, ”The Journal of Philosophy”, vol. LXXV, No 6 (1978): 308-325.
  5. Kants gesammelte Schriften: herausgegeben von der Deutschen Akademie der Wissenschaften, Walter de Gruyter, Berlin 1902.
  6. P. Łuków, The Fact of Reason. Kant’s Passage to Ordinary Moral Knowledge, ”Kant-Studien” (84), Walter de Gruyter, Berlin, New York 1993: 204-221.
  7. P. Łuków, Wolność i autorytet rozumu. Racjonalność w filozofii moralnej Kanta, WFiS, Warszawa 1997.
  8. P. Łuków, Kanta odkrycie normatywności, „Internetowe Czaso- pismo Filozoficzne Diametros” nr 1 (wrzesień 2004): 1-31.
  9. H. J. MacCloskey, Moral Rights and Animals, ”Inquiry” 22/1-2 (1979): 23-54.
  10. A. MacIntyre, Dependent Rational Animals: Why Human Be- ings Need the Virtues, Open Court, Chicago, Ill. 1999.
  11. J. S. Mill, Utylitaryzm. O wolności, przeł. M. Ossowska, A. Kurlandz- ka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1956.
  12. O. O’Neill, Environmental Values, Anthropocentrism and Specie- sism ”Environmental Values” 6 (1997): 127-42.
  13. T. Regan, The Case for Animal Rights, Routledge, London, New York, NY. 1988.
  14. P. Singer, Etyka praktyczna, przeł. A. Sagan, Książka i Wiedza, Warszawa 2003.
  15. P. Singer, Wyzwolenie zwierząt, przeł. A. Alichniewicz, A. Szczęsna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2004.
  16. P. W. Taylor, The Ethics of Respect for Nature, ”Environmental Eth- ics”, vol. 3 (1981): 197-218.
  17. P. W. Taylor, Respect for Nature: A Theory of Environmental Ethics, Princeton University Press, Princeton, NJ 1986.
  18. A. W. Wood, Kant on Duties Regarding Nonrational Nature, ”Pro- ceedings of the Aristotelian Society” Supplement, Volume LXXII (1998): 189- 210.

DOI:

http://dx.doi.org/10.13153/diam.9.2006.250

Linki do artykułu:

Domyślny URL: http://www.diametros.iphils.uj.edu.pl/index.php/diametros/article/view/250
URL abstraktu po polsku: http://www.diametros.iphils.uj.edu.pl/index.php/diametros/article/view/250/pl
URL abstraktu po angielsku: http://www.diametros.iphils.uj.edu.pl/index.php/diametros/article/view/250/en

Udostępnij:






Wszystkie teksty z czasopisma dostępne są na licencji Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).